FOTO: Grad Subotica
Na Risarskom salašu (Bajmočki put 2) u Đurđinu danas je održano 59. „Takmičenje risara“, jedna od najatraktivnijih manifestacija u okviru centralne svečanosti „Dužijance“, tradicionalne svetkovine dostojanstva, ponosa i zahvalnosti koja se organizuje povodom završetka žetve. Posle pletenja užadi i risarskog doručka, takmičari obučeni u autentičnu nošnju i opremljeni tradicionalnim alatima za žetvu zauzeli su svoja mesta na njivi, a višegodišnji učesnik ove manifestacije i višestruki pobednik u ručnom košenju žita – risu, Stipan Kujundžić, posebnim zvonom proglasio je „Takmičenje risara“ otvorenim.
Predsednik Udruženja bunjevačkih Hrvata „Dužijanca“ Andrija Anišić je, obraćajući se medijima uoči početka takmičenja risara, izjavio da je u sredu, 9. jula, obeležen događaj prve javne „Dužijance“ otkrivanjem spomen-ploče na crkvi Svetog Roka u čast Blašku Rajiću koji je u toj crkvi, 6. avgusta 1911. godine, slavio prvu „Dužijncu“.
„Od tada svake godine to činimo i činićemo to i ove godine, po 116. put, na centralnoj proslavi ’Dužijance’. Ovo je pedeset i deveto ’Takmičenje risara’ i to je jedna od najvažnijih manifestacija u okviru ’Dužijance. Radujemo se što je organizujemo i ove godine i na taj način pokazujemo mlađim generacijama kako su naši prededovi nekada teško radili i svojim radom – risom, osiguravali kruh svagdašnji za svoju porodicu i mnoge druge“, istakao je Andrija Anišić.
Obraćajući se medijima u ime Grada Subotice, Josipa Vojnić Tunić je kazala da je „Dužijanca“ jedna od najznačajnijih manifestacija u našem gradu i da je na nju Subotica ponosna, jer predstavlja jedan od njenih najprepoznatljivijih kulturnih simbola.
„Risarima i risarušama zahvaljujem što su danas ovde i što na ovaj način čuvaju od zaborava jedan od nekadašnjih najtežih i najvažnijih poslova naših zemljoradnika, krunu njihovog rada – završetak žetve, odnosno risa. Želim im brze i okretne ruke, i da pobedi najbolji. Običaji i priredbe vezane uz ‘Dužijancu’, među kojima se posebno ističe upravo ‘Takmičenje risara’, predstavljaju veoma važno mesto u sveukupnoj narodnoj tradiciji u Subotici. Grad je to prepoznao i kontinuirano pruža snažnu i materijalno značajnu podršku“, naglasila je Josipa Vojnić Tunić.
Risari su se, kao što i običaj nalaže, na njivi okupili već u šest časova ujutru, a posle pletenja užadi i dočeka gostiju koji su na njivu stigli na karucama, usledila je smotra risara i risarski doručak: na trpezi od slame postavljenoj na njivi služena je slanina, hleb, crni luk i kiselo mleko. Risarski doručak je blagoslovio monsinjor dr Andrija Anišić, predsednik Udruženja bunjevačkih Hrvata „Dužijanca“.
Titulu najboljeg risarskog para ove godine poneli su Marijan Marcikić i Joca Vuković. U okviru današnjeg „Takmičenja risara“ priređen je i prikaz rada na starim mašinama i vršalici, a održano je i takmičenje u kuvanju tarane i proglašenje pobednika.
Organizator manifestacije „Takmičenje risara 2026“ je Udruženje bunjevačkih Hrvata „Dužijanca“.
Izvor: Grad Subotica
